Uzay yarışında ABD ve Rusya’yı geride bırakmaya kararlı olan Çin, Ay’ın kolonileştirilmesi planları kapsamında ilk önemli görevine 21 Mayıs’ta başladı. Sincan eyaletinden Long March 4C roketi ile ateşlenen Queqiao uydusu, Ay’ın Dünya’dan uzak kalan yüzüne bakan Lagrange-2 noktasında sabitlenecek. Ay ile Dünya arasındaki yerçekim kuvvetinin sabit olduğu noktalardan birini temsil eden L-2, Queqiao uydusunun Kasım ya da Aralık ayında ateşlenmesi beklenen keşif aracını bekleyeceği yer olacak.

Eğer planlar yolunda giderse, Chang’e 4 Ay’ın öteki yüzüne inen ilk uzay aracı olacak. Çin’in Ay’a gönderdiği bir önceki keşif aracı Chang’e 3, Aralık 2013’te yüzeye inmişti. Chang’e 3, Rusya’nın 1976’da Ay’a inen Luna 24’ün ardından Ay’a dönen ilk insan yapımı uzay aracı olmuştu.

Queqiao, Ay ile Dünya arasında iletişim görevini üstlenecek ve Chang’e 4’ün sinyallerini gecikme olmadan Dünya’ya iletecek.

Çin folklöründen ilham alan uydu

Queqiao, üzerinde çeşitli ölçümler yapması için deneysel donanımla taşıyor. Netherlands-China Low-Frequency Explorer (NCLE) adı verilen radyo-astronomi donanımı, Dünya’nın atmosferi ve Dünya-Ay sistemine ait çeşitli ölçümler yapacak. Uydu aynı zamanda radyo-astronomi ölçümleri yapacak olan Longjiang-1 ve Longjiang-2 adında iki mikro uydu taşıyor. Her iki mikro uydu Heilongjiang eyaletinde yer alan Harbin Teknoloji Enstitüsü (HIT) tarafından üretildi. Heilongjiang “Siyah Ejder Nehri” anlamına gelirken, Longjiang “Enjder Nehri” anlamını taşıyor.

Queqiao ise ismini Çin folköründen alıyor. Kelime, “saksağan köprüsü” anlamına geliyor. Efsaneye göre saksağanlar Ay takviminin yedinci ayın yedinci geceisnde cennet tanrıçası Zhi Nu’nun kocasıyla buluşabilmesi için kanatlarıyla bir köprü örüyor. Böylece aralarına Samanyolu giren iki sevgili bir araya geliyor.

Queqiao uydusunun ateşlenmesi canlı olarak yayınlanmadı. [CASTC]
Çin uzay ajansının 10 yıldan uzun bir süredir geliştirdiği ve uyguladığı Chang’e programı ise “Ay Tanrıçası” anlamına geliyor. Chang’e 3, Ay yüzeyine Yutu (Yeşim Tavşan) adında bir keşif aracı bırakmıştı. Yutu, bir yılı aşkın bir süre Dünya’ya veri göndermişti. 2014’te Ay yörüngesine gönderilen ve sonrasında Dünya’ya dönen Chang’e 5 T1 ise 2019’da gerçekleştirilmesi planlanan numune görevine ön hazırlık olmuştu.

Ay’da kalıcı olmayı hedefleyen Çin, 10 yıl içinde insansız bir Ay araştırma istasyonu inşa etmeyi, 2050 civarında ise Ay’da Ar-Ge tesisi kurmayı hedefliyor.