Okuma süresi: 2 dakika

NASA ve özel uzay-havacılık firması Orbital ATK, yangının yerçekimsiz ortamda nasıl yaşandığı ve uzay araçlarını nasıl etkilediği sorusunu yanıtlamak için Mart ayından bu yana hazırlıkları yapılan Saffire I deneyinin başarıyla gerçekleştirildiğini duyurdu.

Derin uzay görevlerinde en büyük tehditlerden birini oluşturan yangına karşı önlem almak ve uzay araçlarını atmosfere girişlerde daha dirençli kılmak adına birçok bilgi sunması beklenen deneyde, Orbital ATK’in Cygnus (Kuğu) uzay kapsülü kullanıldı.

Cygnus, 22 Mart’ta yapılan ateşlemede Uluslararası Uzay İstasyonu’na (UUİ) ulaşmıştı. İçindeki kargo boşaltıldıktan sonra toplam 81 gün UUİ’ye bağlı kalan Cygnus, dün uzay istasyonundan ayrıldı ve deneyin başlaması için güvenli bir mesafeye gitmesi beklendi.

Saying Goodbye Out the Window in Space: Orbital ATK's Cygnus cargo craft departs the International Space Station in this photograph. Cygnus was released at 9:30 a.m. EDT on June 14, 2016, while the space station was flying above Paraguay. Aboard Cygnus is the Spacecraft Fire Experiment-1 (Saffire-1), the first of a three-part experiment that will be conducted over the course of three flights to investigate large-scale flame spread and material flammability limits in long duration microgravity. At 3:30 p.m., once the cargo craft reached a safe distance from the space station, ground controllers at NASA's Glenn Research Center in Cleveland, Ohio initiated the sequence for Saffire-1. Controllers at Orbital ATK in Dulles, Virginia, activated the experiment at 4:55 p.m. Telemetry indicated the cotton-fiberglass material blend is now burning successfully. Cygnus will continue to orbit Earth for up to eight days as it transmits hi-resolution imagery and data from the Saffire experiment. Following complete data transmission, the Cygnus spacecraft will complete its destructive entry into the Earth’s atmosphere on June 22. Image Credit: ESA/NASA #nasa #space #spacestation #cygnus #orbitalatk #science #fire #earth

A photo posted by NASA (@nasa) on

Kapsül içinden toplanan veriler incelenecek

Saffire I deneyi için, Cygnus kapsülü içine 40x93cm boyutlarında yanıcı maddeden yapılan bir modül yerleştirildi. Modül, Cygnus güvenli mesafeye ulaştıktan sonra uzaktan kontrol ile ateşe verildi. NASA’nın Cleveland’daki Glenn Araştırma Merkezi ve Orbital ATK’in Virginia’daki tesislerinde takip edilen deneyde elde edilen veriler, önümüzdeki haftalar içinde analizden geçirilecek.

Cygnus, yerçekimsiz ortamda yangının nasıl gerçekleştiği ve nasıl kontrol altına alınabileceği konusunda birçok bilgi sunacak deneyin ardından, 8 gün içinde Dünya atmosferine girerek yok olacak. Söz konusu süre içinde Orbital ATK kapsül içinden topladığı tüm verileri NASA ile paylaşacak.

NASA mühendisleri Saffire I modülü (arkada) ve Saffire II modülü (ön tarafta) üzerinde çalışıyor. [NASA]
NASA mühendisleri Saffire I modülü (arkada) ve Saffire II modülü (ön tarafta) üzerinde çalışıyor. [NASA]

Uzayda yanmayan materyal geliştirilmesi adına önemli

NASA, ilk deneyin ardından uzayda Saffire II ve Saffire III adı verilen iki alevli deney daha gerçekleştirecek. Saffire II, 5.5 ve 30 cm uzunluğundaki numuneler kullanılarak uzayda oksijenin yanıcılık limitini ölçecek; Saffire III ise büyük ölçekli bir diğer mikro-yerçekimi yangınının özelliklerini ortaya koyacak. Her iki deney için hazırlanacak modüller, yine Orbital ATK’in Cygnus kapsülüne yerleştirilecek.

İlk üç Saffire deneyinin ardından, üç ayrı deney modülü daha hazırlanacak ve 2018’de ateşlenecek kapsüllerle daha ileri seviyeli ‘yerçekimsiz yangın’ deneyleri için kullanılacak.

Deney hakkında açıklamada bulunan NASA Uzay Aracı Yangın Güvenlik Sunumu Projesi müdürü Garry A. Ruff, “Bu deneylerdeki başarılar gelecekte yerçekimsiz ortamda yapılacak yanma çalışmalarına katkıda bulunacak ve derin uzay görevleri ile keşiflerinde kullanılacak materyallerin geliştirilmesine doğrudan katkıda bulunacak” ifadesini kullandı.

Uzayda yangın riskinin ortadan kaldırılması, şüphesiz radyasyonla mücadele öncesinde en büyük engellerden birinin aşılması olacak.