Curiosity keşif aracının halefi olacak Mars 2020 için belirlenecek iniş noktası, son üç aday arasından belirlenecek. NASA, yüzlerce muhtemel iniş noktasını ilk önce 30’a, ardından sekize indirgemişti. Son olarak, geriye Mars’ın farklı noktalarında kalan üç farklı jeolojik konum kaldı.

Mars 2020, tasarımının tamamlanmasının ardından Temmuz 2016’da inşa edilmeye başlandı. Kızıl Gezegen’e Şubat 2021’de ayak basacak olan Mars 2020, komşu gezegende gerçekleştireceği iki yıllık görevde antik yaşam izleri arayacak. Mars 2020’nin, bir zamanlar Mars’ta yaşam olup olmadığına dair bugüne dek Mars Yörünge Kaşifi (MRO), Opportunity ve Curiosity uzay araçları tarafından elde edilen bilgileri tamamlayarak kesin bir sonuca ulaşması ümit ediliyor. Bu aşamada, keşif aracının iniş noktası büyük önem kazanıyor.

These three places on Mars are potential landing sites under consideration as the destination for the Mars 2020 rover mission.

Adaylara göz atalım

Jezero Krateri: Mikrobiyolojik yaşamın bir zamanlar Mars’ta yaşam sürmüş olabileceği antik bir göl yatağı. Nehir-delta yapısı, suyun en az iki kere kanallardan göle boşaldığını ve sonrasında çekildiğine işaret ediyor. MRO, geçmişte Jezero içinde suyun etkisiyle dönüşüm geçirmiş olduğu izlenimi veren mineraller tespit etmişti.

Jezebo Krateri’ndeki antik nehir deltası sistemi. [NASA]
Gusev Krateri: Mars’taki ömrü kısa süren Spirit keşif aracının iniş yaptığı Gusev krateri, ABD’nin Connecticut eyaletinden geniş bir alan kaplıyor. Spirit, görevi sona ermeden önce Gusev’deki bir noktada mineral içeren antik sıcak su kaynağı izine rastlamıştı. Columbia Hills adı verilen bu nokta, Spirit’in devasa kraterde su izine rastladığı tek noktaydı.

Spirit tarafından Columbia Hills’te çekilen fotoğraf. Ufukta, Gusev Krateri görülüyor. Krater, ‘Longhorn’ adı verilen kayalık çıkıntının ardında kalıyor. [NASA/JPL-Caltech/University of Arizona]
Srytis Major: Mars’taki karanlık ovalardan Syrtis Major’un kuzeydoğu bölgesi zamanında antik bir yanardağ tarafından ısıtılmıştı. Sonuç olarak, bölgenin kuzeyinde eriyen buzlar ve kaplıcalar sayesinde mikrobiyolojik yaşam oluşmuş olabilir. Bu sebeple, Syrtis Major yanardağının uç noktası 4 milyar yıllık kaya örtüsü içeriyor. Burası, Mars’ın antik zamanlarında su ile etkileşime girmiş minerallere de ev sahipliği yapıyor olabilir.

Syrtis Major’ın kuzeydoğu kısmı. Burada yer alan antik yanardağ, aynı zamanda dev çarpışma krateri Isidis Platinia’nın kuzeydoğu duvarına yakın kalıyor. NASA/JPL-Caltech/University of Arizona]

Ateşleme 2020’de

Her biri geçmişinde su bulundurduğuna dair izler taşıyan üç noktadan hangisinin seçileceği, Mars 2020’nin sağ salim inerek hareket edebileceği arazi şartlarının sağlanmasına bağlı. Aynı zamanda, geçmişteki yaşama işaret edecek çeşitli ve eski kaya türlerinin bulunduğu alan öne çıkacak.

NASA, nihai iniş noktasının 2018’de veya en geç 2019’da belirlenebileceğini belirtti. Son hazırlıkların tamamlanmasının ardından, uluslararası çabanın ürünü olan Mars 2020 Atlas V roketi ile Cape Canaveral üssünden Temmuz 2020’de ateşlenecek.

NASA's top three choices to land its Mars 2020 rover are Northeast Syrtis, Jezero crater and Columbia Hills.