Ana sayfa Bilim Karadeliklerin boyutunu anlatan video beyninize kısa devre yaptırabilir

Karadeliklerin boyutunu anlatan video beyninize kısa devre yaptırabilir

Plazma saçan bir karadelik illüstrasyonu. [NASA/JPL-Caltech]
Okuma süresi: 1 dakika

Uzay-zamanın üzerine kurulduğu fizik kurallarını hiçe sayan yıkım noktalarını temsil eden karadelikler, her gök cismi gibi farklı boyutlara sahip. Boyutları değişmesine rağmen yıkım güçleri o kadar yüksek ki, Albert Einstein Görelilik Teorisi üzerinde çalışırken ilk başta bu kozmik canavarların var olabileceğine ihtimal vermemişti.

Varlıkları çok iyi biliniyor olsa da, Einstein gibi ilk başta karadeliklerin aslında hiç var olmamasını istemek ortak bir his. Uzay-zamanı silip süpürerek tekilliğe indirgeyen karadelikler sadece galaksilerin merkezindeki süper dev karadeliklerden ibaret değil. Tersine derin uzayın boşluklarına dağılmış vaziyetteler. Bir tanesine çok yakın olmak nasıl sonuçlanırdı diye merak ederseniz Dünya’nın bir karadelikle karşılaşması halinde neler yaşanacağını okuyabilirsiniz.

YouTuber morn1415, herkese bir iyilik yaparak karadeliklerin büyüklüklerini karşılaştıran bir animasyon hazırladı. İlk başlarda aklımızın kabul edeceği boyutlarda başlayan karşılaştırma ilerleyen saniyelerde beyim kıvrımlarını zorlayan boyutları gözler önüne seriyor.

Samanyolu’nun merkezinde Güneş’ten 100,000 kat büyük karadelik bulundu

Evren’deki her madde Schwarzschild yarıçapının ötesinde parçalanırsa karadelik haline gelebilir. Bu kapsamda Güneş’i ele alırsak, bir karadelik haline gelmesi için küçük bir kasabanın boyutuna indirgenmesi gerekir. Dünya’nın ise bir yer fıstığı boyutuna küçülmesi gerekiyor.

Kozmik ölçekte ne kadar küçük olabileceklerini düşünmek zor olsa da, XTE J1650-500 adlı karadelik New York’un Manhattan bölgesi kadar bir büyüklüğe sahip. Buna rağmen kütlesi neredeyse 4 Güneş’e eşit.

Orta boyutlu bir karadeliğe bakarsak, M82 X-1 örnek verilebilir. Kendisi Mars büyüklüğünde ve 1,000 Güneş kütlesine sahip.

Süper dev karadeliklere göz atmaya başladığımızda ise içimizi bir ürperti kaplıyor. Videoda bahsedilen bir tanesi tam 20 milyar Güneş’e eşit kütleye sahip. Güneş Sistemi’nin yanlarında yer fıstığı kadar bırakan bu karadeliklerin bir yerlerde neler yaptığını, kaç trilyon hayatı yutup yok ettiğini bir düşünün…

Gökbilimciler çift karadelik sistemlerinin varlığını doğruladı