Ana sayfa Bilim Astronomi Küçük yıldızda 80 milyar megaton TNT şiddetinde patlama yaşandı

Küçük yıldızda 80 milyar megaton TNT şiddetinde patlama yaşandı

L tipi bir yıldıza ait illüstrasyon. [University of Warwick/Mark Garlick]
Okuma süresi: 2 dakika

Gökbilimciler boyutu Jüpiter kadar olan L tipi küçük bir yıldızın atmosferinde 80 milyar megaton TNT şiddetinde patlama tespit etti.

Astronomlar, ULAS J224940.13-011236.9 adı verilen L tipi cüce yıldızın boyutundan beklenmeyecek bir patlamaya tanık olduğunu açıkladı. Dünya’dan 250 ışık yılı mesafede yer alan yıldız, Güneş’te bugüne dek gözlemlenen en büyük patlamanın 10 katı büyüklüğünde enerji saçtı. 80 milyar megaton TNT gücündeki patlamanın ortaya çıkardığı parlaklık, astronomların yıldızı tespit etmesini sağlayan faktör oldu.

Araştırmada yer alan Warwick Üniversitesi’nden doktora öğrencisi James Jackman, “Geçmişteki gökyüzü taramalarından oralarda bir yerlede cüce bir yıldız olduğunu biliyorduk ve yine bu yıldızların dev patlamalara tanık olabileceğini anlamıştık” ifadesini kullandı. Jackman, yer ve uzay teleskopları tarafından tespit edilemeyecek kadar cılız bir ışığa sahip olan yıldızın tanık olduğu patlama ile kendini gösterdiğini belirtti.

13 Ağustos 2017 tarihinde yaşanan patlama, L tipi cüce bir yıldızda bugüne kadar tespit edilen en güçlü patlamalardan biriydi. Yaklaşık 80 milyar megaton TNT gücünde enerji saçtığı düşünülen patlama, yıldızı olduğundan 10,000 kat daha büyük gösterdi.

Güneş, düşük kütleli yıldız, kahverengi cüce, Jüpiter ve Dünya’nın boyutlarının karşılaştırması. [NASA/JPL]

L tipi cüce yıldızlar kendilerini kahverengi cücelerden ancak ayırt edecek kadar kütleye sahip. L tipi yıldızların daha küçüğü, çekirdeklerinde hidrojeni helyuma dönüştürecek nükleer füzyon tepkimesini gerçekleştiremiyor. Bu da L tipi yıldızların daha soğuk olduğu ve kızılötesi spektrumda radyasyon yaydıkları anlamına geliyor.

Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters dergisinde yayınlanan makalede imzası bulunan Profesör Peter Wheatley de “gözlemledikleri küçük yıldızın ortaya koyduğu patlamanın şaşırtıcı olduğunu” belirtti. Wheatley, “Bu gözlem küçük yıldızların manyetik alanlarında nasıl enerji sakladığına dair yeni bilgiler sunacak. Diğer küçük yıldızlarda yaşanan patlamaları inceleyerek yıldızların bilinmeyenleri hakkında yeni bilgiler elde ediyoruz” ifadesini kullandı.

L tipi cüce yıldızlar için kozmik el bombaları da demek yanlış olmaz.